ทำความรู้จักบริการทดสอบกลิ่น Sensory Test โรงงานควรรู้อะไรก่อนจ้างให้ถูกมาตรฐาน

โรงงานที่ตัดสินใจรับตรวจกลิ่นครั้งแรกมักพบว่าตัวเองไม่รู้ว่าควรเริ่มจากตรงไหน บางแห่งโทรถามราคาแล้วยังไม่แน่ใจว่าจ้างแล้วได้อะไรกลับมา บางแห่งเคยทำมาก่อนแต่ได้รายงานที่อ่านแล้วไม่รู้จะนำไปทำอะไรต่อ การรับตรวจกลิ่นที่ได้ผลจริงไม่ใช่แค่การจ้างคนมาดมแล้วออกรายงาน แต่คือการได้ข้อมูลที่ตรงกับปัญหาจริงของโรงงาน และนำไปสู่การแก้ไขที่มีทิศทาง

โรงงานจะตรวจกลิ่นเพื่ออะไรได้บ้าง

ก่อนจ้างบริการควรรู้ก่อนว่าต้องการข้อมูลแบบไหน เพราะวัตถุประสงค์ที่ต่างกันส่งผลต่อจุดเก็บตัวอย่าง ช่วงเวลา และวิธีการที่ใช้ รวมถึงรายละเอียดวิธี Sensory Test ที่ใช้ในการตรวจวัดกลิ่น

• เพื่อใช้ประกอบงานตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ตรวจวัดความเข้มกลิ่นจากจุดและประเภทกิจการที่อยู่ในขอบเขต โดยต้องตรวจวิธี จุดเก็บตัวอย่าง และเกณฑ์ที่ใช้กับโรงงานนั้นก่อน
• เพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพระบบบำบัด เก็บตัวอย่างก่อนและหลังระบบบำบัดกลิ่น เพื่อดูว่าระบบที่มีอยู่ลดกลิ่นได้จริงในระดับที่ต้องการหรือไม่ ช่วยวางแผน Maintenance หรือการปรับปรุงระบบได้ตรงจุด
• เพื่อเปรียบเทียบจุดที่สงสัย เมื่อมีข้อร้องเรียน การเก็บตัวอย่างตามแผนอาจช่วยบอกว่าจุดใดมีค่าความเข้มกลิ่นสูงกว่า แต่ Sensory Test เพียงอย่างเดียวไม่ยืนยันต้นเหตุของกลิ่นที่เกิดเป็นช่วงได้
• เพื่อเก็บข้อมูล Baseline โรงงานที่ยังไม่มีประวัติข้อร้องเรียนแต่ต้องการข้อมูลอ้างอิงไว้ก่อน หากเกิดข้อร้องเรียนในอนาคตจะมีข้อมูลจากช่วงเวลาที่ตรวจไว้ใช้ประกอบการเปรียบเทียบ โดยไม่ใช้แทนข้อมูลของเหตุการณ์คนละช่วงเวลา

โรงงานควรเตรียมตัวอย่างไรก่อนเริ่มตรวจกลิ่น

การเตรียมตัวที่ดีช่วยให้ข้อมูลสะท้อนสภาพจริงของโรงงาน และทำให้ผลการตรวจวัดมีประโยชน์จริงในทางปฏิบัติ สิ่งที่โรงงานทำก่อนวันนัดมีผลโดยตรงต่อคุณภาพของข้อมูลที่จะได้กลับไป

• ดำเนินการผลิตตามปกติในช่วงที่เก็บตัวอย่าง ไม่ควรหยุดหรือลดกำลังผลิตชั่วคราว เพราะข้อมูลที่ได้จะไม่สะท้อนสภาพจริง ผลที่ได้อาจไม่สะท้อนสภาพการดำเนินงานตามปกติ
• เตรียมข้อมูลโรงงานให้ทีมงาน ผังโรงงาน รายชื่อกระบวนการผลิตหลัก ระบบบำบัดที่มีอยู่ และประวัติข้อร้องเรียนหรือจุดที่เคยมีปัญหากลิ่น ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ทีมงานวางแผนจุดเก็บตัวอย่างได้เหมาะกับวัตถุประสงค์และหน้างาน
• เลือกช่วงเวลาที่กลิ่นมักเกิดจริง บางโรงงานมีกลิ่นมากในช่วงเช้า บางแห่งมีช่วงเดินเครื่องเต็มกำลัง หรือช่วงที่ระบบบำบัดล้างตัวเอง การเก็บตัวอย่างในช่วงที่กลิ่นมักเกิดขึ้นจริงจะให้ข้อมูลที่ตรงกับปัญหามากที่สุด
• ต้องการข้อมูลอะไร ต้องการรู้ว่าค่าผ่านเกณฑ์กฎหมายหรือไม่ ต้องการหาต้นเหตุ หรือต้องการดูว่าระบบบำบัดทำงานดีพอ วัตถุประสงค์ที่ชัดช่วยให้ทีมงานออกแบบจุดเก็บตัวอย่างได้ตรงกับสิ่งที่โรงงานต้องการรู้จริงๆ

เลือกผู้ให้บริการรับตรวจกลิ่นอย่างไร

• ตรวจสอบวิธีและคุณสมบัติผู้ทดสอบ ผู้ให้บริการควรอธิบายวิธีคัดเลือกผู้ทดสอบ จำนวนผู้ทดสอบ การควบคุมตัวอย่าง และเอกสารที่ใช้กับงานนั้น เอ็นไวเซ้นส์ ใช้ Triangle Odor Bag Method กับผู้ทดสอบ 6 คนตามแนวปฏิบัติตามคู่มือการตรวจวัดกลิ่นของกรมควบคุมมลพิษ
• ทีมงานต้องสำรวจหน้างานก่อนกำหนดจุดเก็บตัวอย่าง การเลือกจุดที่ถูกต้องส่งผลโดยตรงต่อความหมายของผลที่ได้ ผู้ให้บริการควรขอข้อมูลหน้างานให้เพียงพอ และลงสำรวจเมื่อจำเป็นต่อการกำหนดจุดเก็บตัวอย่าง
• รายงานต้องบอกได้มากกว่าค่า OU/m³ รายงานควรแสดงผล กราฟหรือข้อมูลประกอบ การแปลผล และข้อเสนอแนะตามขอบเขต โดยไม่สรุปแหล่งกำเนิดหรือประสิทธิภาพระบบเกินหลักฐาน เพื่อให้โรงงานนำข้อมูลไปวางแผนได้ต่อเนื่อง

ผลจากการรับตรวจกลิ่นนำไปใช้ต่อได้อย่างไร

ผลการตรวจวัดกลิ่นที่ดีใช้ได้หลายแนวทาง ขึ้นอยู่กับสิ่งที่โรงงานเองต้องการรู้ตั้งแต่ต้น หากตรวจเพื่อตรวจวัดตามมาตรฐาน ผลที่ได้จึงต้องเปรียบเทียบกับเกณฑ์และตำแหน่งตรวจที่ใช้กับประเภทกิจการนั้น และอาจใช้ประกอบการชี้แจงต่อหน่วยงานตามขอบเขตของวิธีและเอกสารที่เกี่ยวข้อง หากตรวจเพื่อเปรียบเทียบจุดที่สงสัย ผลช่วยแสดงค่าของตัวอย่างแต่ละจุดในช่วงเก็บตัวอย่าง แต่ต้องพิจารณาเวลา ลม และข้อมูลหน้างานก่อนจัดลำดับการตรวจสอบ หากตรวจเพื่อประเมินระบบบำบัด ผลก่อนและหลังระบบบอกได้เป็นตัวเลขว่าระบบลดกลิ่นได้มากน้อยแค่ไหน และยังเพียงพอหรือควรปรับปรุง

สำหรับโรงงานที่ต้องการติดตามสถานการณ์กลิ่นระหว่างรอบการตรวจวัด E-nose Station ช่วยให้เห็นแนวโน้มกลิ่นต่อเนื่อง และแจ้งเตือนตามเงื่อนไขที่กำหนด เพื่อให้ทีมตรวจสอบเหตุการณ์ได้เร็วขึ้น เอ็นไวเซ้นส์ ให้บริการตรวจวัดกลิ่นรบกวน ค้นหาสาเหตุ และวางแผนแก้ไขปัญหากลิ่น พร้อมเสนอแนวทางที่นำไปปฏิบัติได้จริงสำหรับแต่ละโรงงาน

ข้อมูลที่ควรเตรียมก่อนขอประเมินงาน

• ประเภทกิจการและกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับกลิ่น
• ลักษณะกลิ่น จุดที่สงสัย และตำแหน่งที่ได้รับผล เช่น ปล่อง แนวรั้ว หรือชุมชน
• ช่วงเวลา ความถี่ และกิจกรรมที่เกิดร่วมกับเหตุการณ์
• วัตถุประสงค์ของผล เช่น ตรวจตามข้อกำหนด เปรียบเทียบระบบบำบัด หรือแก้ข้อร้องเรียน
• ข้อมูลความปลอดภัยของตัวอย่างและสารที่อาจเกี่ยวข้อง

ตัวอย่างแบบใดไม่ควรส่งให้ผู้ทดสอบดม

Sensory Test เหมาะกับตัวอย่างที่ผ่านการคัดกรองแล้วว่าปลอดภัยต่อผู้ทดสอบ โดยเฉพาะโรงงานที่อยู่ในแนบท้ายประกาศของกรมโรงงานอุตสาหกรรม เช่น กลิ่นจากอาหารหรือเครื่องดื่มในขอบเขตที่เหมาะสม หากเกี่ยวข้องกับสารเคมี พลาสติกหลอม โรงงานรีไซเคิล บ่อขยะ หรือโรงคัดแยก และยังประเมินอันตรายไม่ได้ ควรใช้ข้อมูลจาก E-Nose หรือเครื่องมืออื่นคัดกรองก่อน ไม่ควรให้ผู้ทดสอบสัมผัสตัวอย่างโดยตรงเพียงเพื่อให้ได้ผล Sensory

สิ่งที่ลูกค้าจะได้รับ

ผลส่งมอบมาตรฐานของ เอ็นไวเซ้นส์ คือรายงาน PDF กราฟหรือผลที่แสดงภาพ การแปลผล การวิเคราะห์ และข้อเสนอแนะแนวทางการแก้ไขตามขอบเขตงาน

อ่านรายละเอียดวิธีที่ บริการทดสอบกลิ่น Sensory Test หากกลิ่นเกิดไม่แน่นอนหรือมีข้อจำกัดด้านความปลอดภัย ดู Mobile ENVI, ENVI Station หรือ บริการตรวจวัดกลิ่นของ เอ็นไวเซ้นส์

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. รับตรวจกลิ่นด้วย Sensory Test ใช้เวลากี่วัน

   การเก็บตัวอย่างหน้างานใช้เวลาประมาณ 1 วัน ส่วนการวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการจะใช้เวลาไม่เกิน 24 ชั่วโมงหลังเก็บตัวอย่าง การจัดทำรายงานขึ้นอยู่กับจำนวนจุดและขอบเขตงาน แนะนำนัดหมายล่วงหน้าและเลือกช่วงเวลาที่กลิ่นมักเกิดขึ้นจริงในโรงงาน
   

2. ควรตรวจกลิ่นบ่อยแค่ไหน

   กฎหมายไม่ได้กำหนดความถี่ตายตัว แต่ความถี่ควรกำหนดจากข้อกำหนดที่ใช้กับกิจการ วัตถุประสงค์ ความเสี่ยง การเปลี่ยนกระบวนการ และประวัติข้อร้องเรียน ไม่ควรกำหนดรอบเดียวให้ทุกโรงงาน
   

3. ผลจากการตรวจกลิ่นใช้ประกอบการชี้แจงต่อหน่วยงานได้หรือไม่

   สามารถใช้ประกอบการชี้แจงได้เมื่อวิธี จุดเก็บตัวอย่าง ประเภทกิจการ ผู้ปฏิบัติงาน และเอกสารรายงานสอดคล้องตามมาตรฐานกับข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
   

4. โรงงานที่ยังไม่มีข้อร้องเรียนควรรับตรวจกลิ่นไหม

   ขึ้นกับความเสี่ยงและวัตถุประสงค์ การมี Baseline ช่วยให้มีข้อมูลของช่วงที่ตรวจไว้เปรียบเทียบภายหลัง เพื่อจะได้สอบย้อนกลับไปได้ว่ากิจกรรมใดที่ทำให้กลิ่นเพิ่มขึ้น
   

5. การตรวจกลิ่นด้วย Sensory Test ต่างจากติดตั้ง E-Nose อย่างไร

   การตรวจกลิ่นด้วย Sensory Test ให้ค่า OU/m³ ที่อ้างอิงมาตรฐานกฎหมายได้ เหมาะกับงานในเชิงมาตรฐาน และโรงงานที่อยู่ในแนบท้ายประกาศของกรมโรงงานอุตสาหกรรมโดยเฉพาะการประเมินแหล่งกำเนิดกลิ่น เช่น ปล่องระบาย ส่วน E-Nose เหมาะกับการเฝ้าระวังต่อเนื่องและดูแนวโน้มกลิ่นตลอดเวลา รวมถึงการวางแผนแก้ไขปัญหา ในงานจริงมักใช้ร่วมกัน